Sizinle paylaşmak için

Cumalıkızık Köyü : Gezilecek yerleri ve meşhur kahvaltısıyla

Cumalıkızık Köyü : Gezilecek yerleri ve meşhur kahvaltısıyla

Cumalıkızık Köyü taş döşeli daracık sokaklarıyla, çınar ağaçlarının gölgelediği köy meydanıyla, sokakların arasında karşınıza çıkan tek kubbeli hamamı, sarılı, morlu, mavili ahşap-kerpiç tarihi evleri, evlerin avlularında kurulan mükellef kahvaltı sofralarıyla  tezgâhlar dolusu meyve, ev yapımı erişte, tarhana, salça, bal, el işleriyle hala aklımda…

 

Tuna okumayı öğrenmiş!

 

Cumalıkızık Köyü

 

Gideli birkaç yıl olmuş, söz uçar yazı kalır, Cumalıkızık da yazımda kalsın istedim Cumalıkızık Köyü şirin, 700 yıldır özgün mimari dokusunu bozulmadan koruyan küçücük bir köy. Uludağ’a gittikten sonra birkaç günümüzü Bursa’ da geçirmiş ve  bu köyü gezmiştik. Hatta Tuna ilkokul birinci sınıfa gidiyordu ve okumayı sökmüştü. Okumayı iyi öğrenebilmiş mi diye neredeyse, köyde gördüğümüz sokak isimleri dahil, tüm yazıları okutmuştuk.

 

Cumalıkızık Köyü ve Türk dizileri

 

Fotoğraflara bakıp “Burayı gözümüz bir yerden ısırıyor” diyorsanız bir hatırlatma yapayım; köy bir ‘televizyon yıldızı’. Emrah’ın başrolde olduğu ‘Kınalıkar’ da, Kurtuluş Savaşı’nı anlatan ‘Kurtuluş’ ve Osmanlı Devleti’nin kuruluşunu konu alan ‘Kuruluş’ ve ‘Sen Benimsin’ dizilerinde sahne olmuş.

Epeydir Bursa’ya yolu düşenlerin mutlaka görmesi gereken yerler listesinde, ama bugünlerde listenin üst sıralarına terfi etmesinin nedeni başka. Cumalıkızık Köyü artık UNESCO’nun Dünya Miras Listesi’nde !

 

Cumalıkızık Köyü ve Osmanlılar’ ın izleri

 

Cumalıkızık Köyü

 

Bursa kent merkezinden sadece 10 kilometre ötedeki köye varır varmaz, listeye nasıl girdiğini anlıyorsunuz. Ankara yolundan saptığınız ağaçlı yolun sizi ulaştırdığı köy meydanını çepeçevre saran evler sizi bir anda geçmişe savuruyor. Hem de az buz bir geçmiş değil. Cuma bugün hâlâ Osmanlılar’ın Bursa çevresine ilk yerleştiklerinde inşa ettikleri tarz evlerde yaşıyorlar. Yalnız meydandakiler değil, köydeki 128 evin mimari dokusu da böyle. Köyde iki tür ev var: Bir bölümü yüksek taş duvarlarla korunmuş, genişçe dış avluların içinde iki, en fazla üç katlı ahşap kerpiç evler. Bir bölümü de, dışı kısmen taş, kısmen ahşap, genellikle sarı, mavi, mor boyalı, cumbalı, çift kanatlı sokak kapısından doğrudan hayat kısmına geçilen konutlar. Bu evlerin sadece bazılarında oturuluyor; diğerleri koruma altında, restorasyon çalışmaları sürüyor.

 

Cumalıkızık Köyü

 

Köyün camisi ve tek kubbeli hamamı da anıtsal yapı sınıfında. Caminin çift merdivenli giriş bölümünün hemen altındaki Zekiye Hatun Çeşmesi bile neredeyse 100 yıllık. Çeşmenin kitabesinde, “Sahhibül hayrat vel hasenat Zekiye Hatun vakfıdır. Sene 1316 (1917)” yazılı (ancak kitabenin üzerindeki tarih hatalı. Rumi takvime göre 1316 yılı 1917’ye değil, 1900’e karşılık geliyor.) Cumalıkızık’ta tarih, evler, anıtsal yapılarla sınırlı kalmıyor, burası örneğine çok az rastlanan müzeli köylerden.

Etnografya Müzesi’nde köyün geçmişine ait birçok obje var: Dibek taşı, at arabası, çeşit çeşit lambalar, kap kacak, av malzemeleri, “Şaraphane” denilen ve üzüm sıkmaya yarayan ahşap tekneler, bir zamanlar Uludağ’da geyik sürülerinin dolaştığını hatırlatan dev boynuzlar… Müzenin en değerli parçası da Osmanlı devletinin ikinci padişahı Orhan Bey’in su ihtilafıyla ilgili köye verdiği berat.

Köyün tarihine dair çıkarımın temeli de bu belgeden kaynaklanıyor zaten. Yoksa kuruluşuna dair anlatılanlar rivayetlerden ibaret. Ama Cumalıkızık’ın ‘kızık’ ının nereden geldiği belli; Uludağ’ın vadileri arasına sıkışıp kalan köylere önceleri verilen ‘kısık’ adı, zamanla kızık halini almış. ‘Cumalı’ sıfatı için iki farklı hikaye var. İlkinde köy, bir cuma günü kurulduğu için Orhan Bey’in bu ismi verdiği söyleniyor. İkinci rivayete göre de, diğer kızık köylerinde cami olmadığından köylülerin her cuma namaz için toplandığı köye zaman içinde “Cumalıkızık” dendiği anlatılıyor.

 

Turizmle Canlanan Cumalıkızık

 

Cumalıkızık Köyü

 

Tarihi evlerden, objelerden söz etsek de, aklınıza bir müze köy gelmesin. Cumalıkızık, yaz kış çok canlı. Öyle ki, daha meydandaki asırlık çınar ağaçlarına ulaşmadan köyün atmosferine kapılıyorsunuz. Havaların iyi gittiği her mevsim, özellikle yazın köylüler sağlı sollu kurdukları tezgâhların arkasında karşılıyor sizi. Bazı tezgahlarda, köy çevresinde o sıra hangi meyve-sebze yetiştiriliyorsa; kızılcık, şeftali, dağ çileği, kestane, ceviz satılıyor; bazısında erişte, salça, tarhana, pekmez, turşu, reçel, evde üretilen ne varsa onlar. Ama ille de ahududu ve böğürtlen reçelleri. Çünkü Uludağ’ın eteklerindeki köyün en özel, en leziz ürünü bunlar. Her yıl haziran ayı sonlarında Ahududu Şenliği’nin burada düzenlenmesi boşuna değil yani. Ancak Cumalıkızık’ta artık yalnız meyve sebze ya da ev yapımı yiyecekler satılmıyor. Köyün ara sokaklarına dek yayılan tezgâhlarda el örgüsü şallar, sabunluklar, Bursa işi keseler, İznik imzalı çinili takılar, magnetler, ahşap oyma hediyelikler, patch-work çantalar, kısaca ne ararsanız var.

Cumalıkızık Köyü küçücük bir köy aslında. Yine de bir yandan sergileri dolaşıp, bir yandan taş döşeli daracık sokaklarda köyü turlarken zamanın nasıl geçtiğini anlamıyorsunuz. Onun için siz en iyisi buraya sabah gelin, gezmeye başlamadan da restorana dönüşmüş tarihi evlerden birinin kapısını çalıp, mükellef bir kahvaltının tadını çıkarın. Peynirli, patatesli, hatta patlıcanlı gözlemeler, çeşit çeşit Gemlik zeytinleri, yöresel peynirler, çiğ börek, menemen, elbette ahududulu, böğürtlenli reçeller, odun ateşinde pişirilmiş ekşi mayalı köy ekmeği, tavşan kanı çay, saate bakmayı unutanlar için ilerleyen vakitlerde erişte, mantı… Üstelik köylüler, tarihi evlerinin avlu ve hayatlarında kurdukları sofralarda sizi müşteri değil de, evin misafiri gibi ağırlıyor.

İster hafta sonu uzun uzun kahvaltı edip, birkaç saatliğine şehirden uzaklaşmaya, ister birkaç gün köy yaşamının tadını çıkarmaya… Cumalıkızık Köyü sizi bekliyor.

 

  • UNESCO, Cumalıkızık ile birlikte Bursa’daki diğer Osmanlı kalıtlarını da Dünya Miras Listesi’ne dahil etti. Yolunuz Bursa’ya düşmüşken, Orhangazi Külliyesi ve çevresini içine alan Hanlar Bölgesi’ni, Hüdavendigar (I. Murad) Külliyesi, Yıldırım (I. Bayezid) Külliyesi, Yeşil (I. Mehmed) Külliyesi ve Muradiye (II. Murad) Külliyesi’ni de başka bir gözle dolaşın.

 

Nerede kalınır?

  • Bulanlar Konak Tipik bir köy evinde yaşama bire bir tanık olmak için iyi bir seçenek.www.bulanlarkonak.com
  • Mavi Boncuk Konuk Evi Kentlerin, tatil yörelerinin keşmekeşinden uzakta, huzur dolu birkaç gün geçirmek için ideal.www.cumalikizik-maviboncuk.com

 

Nerede yenir?

  • Mihriban Kahvaltı Evi özellikle gözlemesi meşhur. Hamam Sok. No: 2 Cumalıkızık
  • Turhan Kahvaltı Evi. Mutlaka patlıcanlı peynirli karışık yapılan gözlemenin tadına bakın. Eğrek Sok. No: 3 Cumalıkızık

 

 

 

Mesajınız var mı? Gerekli alanlar * ile işaretlidir.

 

 

 



2 thoughts on “Cumalıkızık Köyü : Gezilecek yerleri ve meşhur kahvaltısıyla”

Bir Cevap Yazın